DDP, DAP və DAT: Azərbaycanlı İdxalçılar Üçün Fərqlər

İncoterms Nədir?

İncoterms (International Commercial Terms) beynəlxalq ticarətdə satıcı ilə alıcı arasındakı öhdəlikləri müəyyən edən standart qaydalar toplusudur. Bu qaydalar satıcının nə vaxt malları alıcıya "təhvil verdiyini", kimin daşıma, sığorta və gömrük xərclərini ödəyəcəyini müəyyən edir.

DDP — Delivered Duty Paid (Rüsum Ödənilmiş Çatdırıldı)

DDP şərtinə görə satıcı bütün öhdəlikləri öz üzərinə götürür:

• Bütün nəqliyyat xərclərini satıcı ödəyir
• Azərbaycana giriş gömrük rüsumunu satıcı ödəyir
• ƏDV-ni satıcı ödəyir
• Alıcının yükü həyətindəcə qəbul etməsi kifayətdir

Azərbaycan idxalçısı üçün üstünlüklər:

• Ən az risk
• Qiymət şəffaflığı — CIF üstünə gömrük yoxdur
• Gömrük prosesi ilə məşğul olmağa ehtiyac yoxdur

Çatışmazlıqlar:

• Satıcı xərci artırdığından ümumi qiymət çox olur
• Azərbaycan gömrük prosesini satıcı idarə edir (cavabdehlik problemi)

DAP — Delivered at Place (Göstərilən Məkanda Çatdırıldı)

DAP şərtinə görə:

• Satıcı malı Azərbaycandakı göstərilən nöqtəyə çatdırır
• Alıcı (Azərbaycan idxalçısı) giriş gömrük rüsumunu ödəyir
• ƏDV-ni alıcı ödəyir

Nə zaman DAP seçmək lazımdır:

• Azərbaycan gömrük prosedurlərini yaxşı bildikdə
• Lisenziyalı gömrük brokeri ilə əməkdaşlıq etdikdə (Trazeroad kimi)
• Gömrük xərclərini özünüz idarə etmək istədikdə

DAT — Delivered at Terminal (Terminaldа Çatdırıldı)

DAT (DAP-ın köhnə versiyası) şərtinə görə satıcı malı Azərbaycandakı terminala (liman, hava limanı, gömrük anbarı) çatdırır. Burada boşaltma satıcının məsuliyyətindədir.

DDP vs DAP vs DAT: Müqayisə Cədvəli

Azərbaycan İdxalçısı Üçün Tövsiyə

Çin idxalçıları üçün: DAP əlverişlidir, çünki Çin satıcıları DDP qiymətlərini çox artırır.

Türkiyə idxalçıları üçün: DAP və ya DDP hər ikisi mümkündür.

Avropa idxalçıları üçün: DAP əksər hallarda daha əlverişlidir.

Trazeroad sizin üçün ən uyğun Incoterms şərtini seçməyə kömək edir.