HS Kodu Quruluşu: Hər Rəqəm Nə Deməkdir? Tam İzah
HS Kodu Quruluşu: Hər Rəqəm Nə Deməkdir? Tam İzah
HS Kodu Niyə Bu Qədər Uzundur?
İdxalçıların çoxu HS kodunu yalnız bir nömrə kimi görür. Əslində isə bu kod beynəlxalq ticarətin ümumi dilidir — 200+ ölkə eyni sistemi istifadə edir.
Kod uzun görünür, amma hər rəqəm qrupunun öz mənası var. Bir dəfə başa düşsəniz, istənilən malın kodunu özünüz oxuya bilərsiniz.
HS Kodunun 4 Hissəsi
Hissə 1 — Fəsil (2 rəqəm)
İlk 2 rəqəm fəsli (chapter) göstərir. 97 fəsil var, hər biri geniş mal kateqoriyasını əhatə edir:
| Fəsil | Kateqoriya |
|---|---|
| 01–05 | Canlı heyvanlar, heyvan məhsulları |
| 06–14 | Bitki məhsulları |
| 27 | Mineral yanacaqlar, neft |
| 61–63 | Toxuculuq, hazır geyim |
| 84 | Maşınlar, mexaniki avadanlıq |
| 85 | Elektrik avadanlığı, elektronika |
| 87 | Nəqliyyat vasitələri |
| 90 | Optik, tibbi cihazlar |
Nümunə: Noutbuk → Fəsil 84 (Maşınlar)
Hissə 2 — Başlıq (4 rəqəm)
Növbəti 2 rəqəm fəsil daxilindəki başlığı (heading) müəyyənləşdirir:
84 + 71 = 8471 → Avtomatik məlumat emal maşınları (kompüterlər)
Hissə 3 — Alt Başlıq (6 rəqəm — Beynəlxalq)
6 rəqəmli kod beynəlxalq HS kodudur. Bütün 200+ ölkə bu koda qədər eyni sistemi paylaşır:
8471 + .30 = 8471.30 → Portativ avtomatik məlumat emal maşınları (noutbuklar)
Bu 6 rəqəmli kod dünyanın hər yerindən eyni malı ifadə edir.
Hissə 4 — Milli Artım (8–10 rəqəm — Ölkəyə görə dəyişir)
Azərbaycanda TN XİF kodu 10 rəqəmlidir. Son 4 rəqəm milli detallaşmadır:
8471.30 + .00.10 = 8471.30.00.10 → Azərbaycan üçün dəqiq TN XİF kodu
Tam Nümunə: Noutbuk
8 4 7 1 . 3 0 . 0 0 . 1 0
│──│──│ Fəsil: 84 (Maşınlar)
│──│──│──│──│ Başlıq: 8471 (Kompüterlər)
│──│──│──│──│──│──│ Alt başlıq: 8471.30 (Portativ)
│──│──│──│──│──│──│──│──│──│──│ Milli: .00.10 (AZ)Daha 3 Nümunə
Pambıq köynək (kişi)
- Fəsil 62 → Hazır geyim
- Başlıq 6205 → Kişi köynəkləri
- 6205.20 → Pambıqdan hazırlanmış
- AZ kodu: 6205.20.00.10
Elektrik avtomobili
- Fəsil 87 → Nəqliyyat vasitələri
- Başlıq 8703 → Minik avtomobilləri
- 8703.80 → Elektrik mühərrikli
- AZ kodu: 8703.80.10.00
Zeytun yağı
- Fəsil 15 → Bitki yağları
- Başlıq 1509 → Zeytun yağı
- 1509.10 → Sıxılmamış zeytun yağı
- AZ kodu: 1509.10.10.00
Yanlış Kod Nə Baş Verir?
Bir rəqəm səhvi belə böyük nəticələrə yol aça bilər:
- Artıq rüsum: Düzgün kodun rüsumu 0%, yanlış kodun rüsumu 15% — $50,000 mallı yükdə $7,500 əlavə xərc
- Gömrükdə gecikdirmə: Sənəd uyğunsuzluğu yükün saxlanılmasına səbəb olur
- İdxal qadağası: Bəzi kodlar xüsusi icazə tələb edir
Kodunuzu Necə Tapmalısınız?
İki yol var:
1. Özünüz: WCO (Dünya Gömrük Təşkilatı) bazasından axtarış — vaxt aparır, ixtisas tələb edir
2. AI ilə: Zentria Flow™ — məhsulun adını yazın, 2 saniyədə 98% dəqiqliklə kod tapılır. Pulsuz plan gündə 3 axtarış imkanı verir.
Trazeroad Logistics gömrük müşavirliyi xidmətlərində hər yük üçün TN XİF kodunu peşəkar şəkildə müəyyənləşdirir. Yardıma ehtiyacınız varsa, bizimlə əlaqə saxlayın.