Incoterms 2020: Azərbaycan İdxalçıları Üçün Praktiki Bələdçi
Incoterms 2020: Azərbaycan İdxalçıları Üçün Praktiki Bələdçi
Incoterms nədir?
Incoterms (International Commercial Terms) Beynəlxalq Ticarət Palatası (ICC) tərəfindən hazırlanmış standartlaşdırılmış ticarət şərtləridir. Onlar satıcı ilə alıcı arasında xərclərin, risklərin və məsuliyyətin necə bölündüyünü müəyyən edir.
2020-ci il versiyası hazırda qüvvədədir.
Ən Çox İstifadə Edilən 6 Şərt
EXW (Ex Works — Zavoddakı Qiymət)
Satıcı malı öz anbarında hazır edir. Bütün sonrakı xərclər (yükləmə, daşıma, gömrük, sığorta) alıcıya aiddir.
Azərbaycan idxalçısı üçün: Ən çox nəzarət, ən çox məsuliyyət. Yalnız güclü logistika biliyi olan alıcılar üçün tövsiyə olunur.
FOB (Free On Board — Gəmidə Sərbəst)
Satıcı malı ixrac ölkəsindəki göndərmə limanına çatdırır. Gəmiyə yükləndikdən sonra risk alıcıya keçir.
Azərbaycan idxalçısı üçün: ✅ Ən populyar seçim. Dəniz fraktını özünüz idarə edir, daha yaxşı tarif əldə edirsiniz.
CIF (Cost, Insurance, Freight — Xərc, Sığorta, Frak)
Satıcı malı təyinat limanına qədər çatdırır və sığortanı ödəyir.
Azərbaycan idxalçısı üçün: Rahatdır, lakin satıcı çox vaxt yüksək frak tarifi və minimal sığorta seçir. FOB-dan baha başa gələ bilər.
DAP (Delivered at Place — Yerdə Çatdırılmış)
Satıcı malı göstərilən yerə çatdırır. Gömrük rüsumu və ƏDV alıcıya aiddir.
Azərbaycan idxalçısı üçün: Çox rahat seçim. Yalnız yerli gömrük rəsmiləşdirməsini siz idarə edirsiniz.
DDP (Delivered Duty Paid — Rüsumla Çatdırılmış)
Satıcı hər şeyi ödəyir: frak, sığorta, gömrük rüsumu, ƏDV. Malı birbaşa alırsınız.
Azərbaycan idxalçısı üçün: Ən rahat, lakin ən baha. Satıcı gömrük xərclərini öz marjına əlavə edir.
EXW vs FOB vs DDP: Müqayisə
| Şərt | Satıcı öhdəliyi | Alıcı öhdəliyi | Risk keçidi |
|---|---|---|---|
| EXW | Anbarda hazırlamaq | Hər şey | Fabrikdə |
| FOB | Limana qədər | Dəniz fraktı + gömrük | Limanda yükləmə |
| CIF | Limana + sığorta | Gömrük | Çatış limanında |
| DAP | Qapıya çatdırma | Gömrük + vergi | Qapıda |
| DDP | Hər şey | Heç nə | Qapıda |
Azərbaycan Üçün Praktik Tövsiyə
Çin, Türkiyə və Avropadan idxal edən şirkətlər üçün FOB ən optimal seçimdir:
- Dəniz/hava fraktını siz seçirsiniz (Trazeroad ilə daha yaxşı tarif)
- Gömrük prosesi sizin nəzarətinizdədir
- Sığortanı siz seçirsiniz
DDP yalnız o zaman məntiqliyə bilər ki, satıcı Azərbaycanda lisenziyalı gömrük brokeri ilə işləyir.
Trazeroad Necə Kömək Edir?
Trazeroad hər Incoterms şərti üçün xidmət göstərir: FOB çatdırılmalarını portdan alır, CIF/DAP yükləri üçün gömrük rəsmiləşdirməsini həyata keçirir, DDP xidməti çərçivəsində bütün prosesi idarə edir.